9ος Άτυπος Διάλογος για την Πολιτική των Ναρκωτικών 2012, Τσεχία

Πράγα, 26-28 Ιανουαρίου 2012

Μεταρρυθμίσεις είναι αναγκαίες

Πραγματοποιήθηκε από τις 26-28 Ιανουαρίου 2012 στην Πράγα της Δημοκρατίας της Τσεχίας ο ένατος (9ος) άτυπος διάλογος για την πολιτική των ναρκωτικών που διοργάνωσε το Διεθνικό Ινστιτούτο του Άμστερνταμ και η Εταιρεία ΔΙΟΓΕΝΗΣ, Διάλογος για την πολιτική των ναρκωτικών στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. Τα θέματα που απασχόλησαν τον διάλογο στην Πράγα επικεντρώθηκαν κυρίως σε τρία θέματα α. στη συζήτηση για τη νέα Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά 2012-2020, β. τις νέες μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες για την πολιτική της κάνναβης και για το μέλλον των διεθνών συμβάσεων για τα ναρκωτικά. O Εθνικός Συντονιστής για τα Ναρκωτικά της Δημοκρατίας της Τσεχίας, η οποία φιλοξένησε τον διάλογο, εξέθεσε την πολιτική της χώρας του για τα Ναρκωτικά. Ομάδα συνέδρων επισκέφτηκε ένα πρόγραμμα μείωσης της βλάβης σε συνοικία της Πράγας.

Αναφορικά με τη Νέα Στρατηγική της Ε.Ε. για τα Ναρκωτικά συζητήθηκαν οι δυνατότητες που παρέχει η Ευρωπαϊκή Συνθήκη της Λισσαβόνας για μια αποτελεσματικότερη πολιτική στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Συνθήκη παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας δεσμευτικής νομοθεσίας για τα κράτη μέλη στον τομέα της ποινικής δικαιοσύνης, όχι όμως στον τομέα της υγείας που είναι ευθύνη και αρμοδιότητα των μελών κρατών. Η συζήτηση για τη νέα στρατηγική της Ε.Ε. θα διεξαχθεί κατά τη διάρκεια του 2012 κατ’ αρχήν υπό την προεδρία της Δανίας και θα ολοκληρωθεί υπό την προεδρία της Κύπρου. Στον άτυπο διάλογο συζητήθηκαν σε βάθος δύο σημαντικά θέματα: Η αντιμετώπιση των λεγόμενων «νόμιμων» ψυχοδραστικών ουσιών (Legal Highs) και η πολιτική «Μείωσης της Βλάβης».

Στην ενότητα «νέες μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες για την πολιτική της κάνναβης» παρουσιάστηκαν πρωτοβουλίες που αναπτύχτηκαν στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ουτρέχτη (Κάτω Χώρες), στο Σερβάν (Γαλλία), στην Κοπεγχάγη (Δανία), στη Ζυρίχη (Ελβετία), και σε εθνικό επίπεδο στον Καναδά και την Ισπανία. Αναφορά έγινε και σε πρωτοβουλίες στις ΗΠΑ (πολιτεία της Καλιφόρνιας και άλλες 16 πολιτείες) και στη Λατινική Αμερική. Οι πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο είναι ένδειξη της ανάγκης των τοπικών πολιτικών παραγόντων να εξευρεθούν λύσεις για την καλλιέργεια και διαθεσιμότητα της κάνναβης που είναι η πλέον διαδεδομένη ψυχοδραστική ουσία στον κόσμο (περίπου 170 εκατομμύρια χρήστες).

Η συζήτηση για το μέλλον των διεθνών συμβάσεων για τα ναρκωτικά εστιάστηκε στις δυνατότητες προσαρμογής των διεθνών συνθηκών στις απαιτήσεις των καιρών μας. Εκφράστηκαν διάφορες απόψεις στο θέμα και εντοπίστηκαν οι δυσκολίες για τη διεξαγωγή εποικοδομητικού διαλόγου λόγω των διαφωνιών που υπάρχουν μεταξύ των χωρών μελών του ΟΗΕ. Χωρίς την αναγνώριση ότι το ισχύον σύστημα ελέγχου των ναρκωτικών εμπεριέχει τρωτά σημεία που πρέπει να προσαρμοστούν, είναι δύσκολη η σχετική συζήτηση. Γεγονός είναι ότι όλοι διαπιστώνουν την αναποτελεσματικότητα των κατασταλτικών μέτρων για την πάταξη της παράνομης αγοράς ναρκωτικών, όμως μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις χωρών αρχίζουν διστακτικά να εκφράζουν ανησυχίες για την αυξανόμενη οικονομική και συχνά πολιτική δύναμη του οργανωμένου εγκλήματος που ελέγχει την παραγωγή και τη διακίνηση ναρκωτικών και ν’ αναζητούν εναλλακτικές λύσεις. Η υπομονή των υπεύθυνων της τοπικής αυτοδιοίκησης και ιδίως των μεγαλουπόλεων που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητα των κοινωνιών τους προβληματικές καταστάσεις σε σχέση με τα ναρκωτικά, αρχίζει να εξαντλείται και οδηγεί σε πρωτοβουλίες που έρχονται σε σύγκρουση με το ισχύον νομοθετικό καθεστώς. Είναι θέμα χρόνου η αναγνώριση ότι το ισχύον καθεστώς δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες των καιρών μας και οφείλει να μεταρρυθμιστεί.

Θανάσης Αποστόλου

Έκθεση Εργασιών Διαλόγου Πολιτικής των Ναρκωτικών, Πράγα, 26-28 Ιανουαρίου 2012 (αγγλικά)