UNGASS 2016, Day 2: Η μείωση της προσφοράς ναρκωτικών, κάτι αλλάζει…

Η μείωση της προσφοράς ναρκωτικών:

δειλά βήματα προς αλλαγή των εφαρμοζόμενων πρακτικών

Στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης για το θέμα της μείωσης της προσφοράς ναρκωτικών, τα σχετικά μέτρα που εφαρμόζονται για τον περιορισμό της διακίνησής τους, την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και του ξεπλύματος μαύρου χρήματος δεν ήταν εύκολο να διατυπωθούν καινοτόμες ιδέες. Το πρόβλημα είναι ότι αυτός ο τομέας του των ναρκωτικών παρ΄ όλες τις προσπάθειες των αστυνομικών, των τελωνειακών και της δικαστικών είναι Λερναία Ύδρα που δύσκολα εξοντώνεται. Η δύναμη των εγκληματικών κύκλων είναι μεγάλη, γιατί συνδυάζει τη διαφθορά, το μαύρο χρήμα, με τη διακίνηση παράνομων ναρκωτικών, τη διακίνηση ανθρώπων, το εμπόριο όπλων και συναφείς δραστηριότητες. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τα κράτη θα πρέπει να παραιτηθούν από τις προσπάθειες που κάνουν.

Ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ δήλωσε ότι ο τομέας της μείωσης της προσφοράς χρειάζεται μεταρρύθμιση. Είναι ανάγκη να μπουν προτεραιότητες. Οι αρχές ποινικής καταστολής πρέπει να επικεντρώσουν τις δράσεις τους στη πάταξη της βίας, την τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα.

Ο εκπρόσωπος της Ουρουγουάης ήταν της άποψης ότι οι αρχές πρέπει να μελετήσουν συστηματικότερα την αγορά των ναρκωτικών. Αν δεν γνωρίζεις επαρκώς τον μηχανισμό με τον οποίο δουλεύει είναι δύσκολο να την αντιμετωπίσεις. Ίσως εναλλακτικές μέθοδοι να αποφέρουν καλύτερα αποτελέσματα. Ανέφερε το παράδειγμα της Βολιβίας η οποία, σε συνεννόηση με τους αγρότες παραγωγούς, προσπαθεί να ρυθμίσει η ίδια την αγορά της κόκας. Τα αποτελέσματα είναι θετικά. Δεν προέχει η απαγόρευση και η καταστολή αλλά η συνεννόηση και εξεύρεση λύσεων. Χρειάζεται διαφορετική στρατηγική αντιμετώπισης της παράνομης αγοράς. Τα κράτη πρέπει να επενδύσουν στη μελέτη των μηχανισμών της παράνομης αγοράς και στην επινόηση αποτελεσματικών λύσεων.

Ο εκπρόσωπος της Ρωσίας επισήμανε ότι η παράνομη αγορά εργάζεται με παρόμοιες δομές όπως και νόμιμη, η σύμβαση για την καταπολέμηση της παραγωγής και διακίνησης ναρκωτικών του 1988 είχε δημιουργήσει ελπίδες, η πραγματικότητα είναι ότι η παράνομη διακίνηση έχει αυξηθεί σε βαθμό που απειλεί τη σταθερότητα κρατών και της κοινωνίας.

Ο Σουηδός εκπρόσωπος της κοινωνίας των πολιτών διηγήθηκε τη δική του προσωπική ιστορία που ήταν συνυφασμένη με τη χρήση ναρκωτικών ουσιών, την εγκληματικότητα και τη ζωή στη φυλακή. Η δική του άποψη για την καταπολέμηση της μικρο-εγκληματικότητας ήταν η δημιουργία ευκαιριών κυρίως για εργασία. Όμως ακόμη και τα κράτη που έχουν προγράμματα κοινωνικής αποκατάστασης επενδύουν για προγράμματα μικρής διάρκειας ενώ θα έπρεπε να γίνεται το αντίθετο. Προγράμματα μεγάλης διάρκειας είναι αποτελεσματικότερα.

Τέλος ο εκπρόσωπος του Γραφείου του ΟΗΕ αναφέρθηκε στην ανάγκη ολοκληρωμένων προγραμμάτων που θα λαμβάνουν υπόψη τους και άλλους κοινωνικούς παράγοντες όπως η φτώχεια και η ανισότητα. Τα επόμενα δύο χρόνια θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν από τα κράτη για την αξιολόγηση και τον ανοιχτό και διαφανή διάλογο.

Στην ολομέλεια συνεχίστηκαν οι παρουσιάσεις των κρατών μελών με αναφορά στις στρατηγικές και τα σχέδια δράσης για τα ναρκωτικά. Χθες ήταν η σειρά και της Ελλάδας με την παρουσίαση από την Εθνική Συντονίστρια για τα ναρκωτικά. Και η Εθνική Συντονίστρια εξέφρασε την απογοήτευση της για την άρνηση κρατών να συμφωνήσουν με την κατάργηση της θανατικής ποινής για παραβιάσεις του νόμου περί ναρκωτικών. Τόνισε ότι η Ελλάδα έχει κάνει τη μετατόπιση του κέντρου βάρους από την κατασταλτική προσέγγιση στη προαγωγή της δημόσιας υγείας. Ανέφερε ότι η αναλογικότητα των ποινών έχει ρυθμιστεί στον νόμο περί εξαρτησιογόνων ουσιών, ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ουσιαστική αρχή αντιμετώπισης των χρηστών και ότι υπάρχει συνεργασία των φορέων που ασχολούνται με τα ναρκωτικά. Τέλος αναφέρθηκε στο θέμα των προσφύγων και την πρόσβαση στις δομές υγείας.

Η Ειδική Σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης δεν έχει πλέον την αναμενόμενη δυναμικότητα από τη στιγμή που η απόφαση για το τελικό κείμενο λήφθηκε πριν καν συζητηθεί. Έχει κανείς την αίσθηση ότι παρακολουθεί μια ημερίδα με μεγάλο αριθμό ομιλητών με αρκετές ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις.

Θανάσης Αποστόλου

Διευθυντής Οργάνωσης “Διογένης – Διάλογος Πολιτικής για τα Ναρκωτικά”.